Burgerkracht in het publieke domein, het geheim van verbinden

Het boek waar je lid van kan worden

Voorheen Productiekracht

3 jaar heb ik, namens de gemeente Zwolle als bewoner mee mogen doen aan de Community of Practice. Maart 2013 vormden 11 lerende gemeenten een CoP. Samen hebben wij gezocht naar handvaten, principes en tips voor burgerproductie in het publieke domein. De zoektocht is nog niet klaar. De Cop is wel formeel afgesloten met de oplevering van het boekje “Voorheen Productiekracht”. Behalve het boekje is deze CoP ook de aanleiding geweest voor de oprichting van mijn bedrijf SisuMilou. Graag wil ik een bijdrage leveren aan het veranderproces waar we met zijn allen in zitten. Veranderen kan onder andere door te verbinden.

De leefwereld en het systeem

Zodra je een systeem inricht heeft het de neiging zijn eigen leven te gaan leiden. Tegelijkertijd maakt ieder mens ook zijn eigen systemen om het leven makkelijker te maken. Brildragers hebben vaak een vaste plek voor hun bril om die weer makkelijk terug te kunnen vinden. Sleutels hebben misschien geen vaste plek maar je zult ze niet snel in de koelkast terugvinden. Regels gaan het handelen bepalen. Maar naarmate er meer wordt dichtgetimmerd ontneem je de mensen ook de mogelijkheid om zelf na te denken en zelf verantwoordelijkheid te nemen. Zelf moest ik eens een klacht over een slot beantwoorden. De huurder had moeite om het slot van haar voordeur te openen. Formeel voldeed zowel de voordeur en het slot aan de eisen. Beiden waren ook goed aangebracht. Mevrouw had daarmee geen gegronde reden voor haar klacht. Formeel was de klacht afgehandeld. In de praktijk uiteraard niet, mevrouw kon niet naar binnen! Gelukkig werd dit snel beseft en was het mogelijk om een ander slot te plaatsen. De verantwoording van dit slot in het systeem was nog wel een dingetje. Als je wil verbinden ga dan uit van de werkelijkheid van mensen en niet van systemen. Het gaat om de juiste mix van leefwereld en systeemwereld waarbij de systeemwereld in staat is om het de leefwereld makkelijker te maken.

Elkaar raken

Verbinden begint met het treffen van de juiste snaar. Door een goed gesprek, door beelden, door te doen. Vergelijk het met een “huwelijksbureau”. Deze bureaus zijn gebaat bij langdurige relaties. Zij beginnen echter niet met het sluiten van verstandshuwelijken tussen koppels maar verzorgen ontmoetingen. Pas als je elkaar (opr)echt ontmoet kun je in gesprek met elkaar. Samen ontdek je jullie gedeelde waarden en waar je elkaar kunt aanvullen. Als je wilt verbinden begin eens met een echte ontmoeting in plaats van het strikt uitvoeren van een agenda. Dit hoeft niet ingewikkeld te zijn. Begin eens met de nazit en een open agenda.

Communicatie in het hart van het beleid

Communicatie maakt onlosmakelijk deel uit van beleidstrajecten. Communicatie gaat verder dan campagnes, brochures en websites. Beleid maken wordt steeds meer een proces van cocreatie. Mooi voorbeeld hiervan is de nieuwe omgevingswet. “De nieuwe omgevingswet opent deuren. Maar deze wet wordt pas succesvol als de overheid ruimte maakt voor burgerparticipatie” . De consequentie hiervan is dat ook bewoners deelnemer zijn in het maken van beleid. Dit vraagt om betrokkenheid aan de voorkant en is heel wat meer dan je mening geven over bijna vastgesteld beleid. Meemaken in plaats van toetsen of de boodschap overkomt. En als het uitkomt op uitvoering van beleid is het zaak om voldoende flexibiliteit in de processen in te passen zodat er ook ruimte is voor tegenspraak en continue doorontwikkeling van voorgestelde oplossingen. Verbinden is het scheppen van ruimte voor cocreatie. De rol van communicatieadviseur veranderd hiermee van verhalenverteller naar innovatieregisseur. Innovatie doordat sprake is van de verbetering van de relatie tussen de overheid en (groepen in) de samenleving en daarmee de bereidheid tot samenwerking.

Het boek waar je lid van kan worden

Het boekje “Voorheen Productiekracht” is een tussenstand in het werken aan nieuwe vormen voor het samenspel tussen bewoners, bedrijven en overheid. Een boek met onze leerervaringen en verhalen over mensen. Inmiddels heet het boekje anders namelijk: “Het boek waar je lid van kunt worden”. We zitten met zijn allen in een doe- en leerproces op weg naar een samenleving waar sprake is van verbinding en cocreatie. Onze leerervaringen geven we graag door. Op voorwaarde dat je mee gaat doen. Je krijgt dit boek en daarmee ben je meteen lid van de Community of Practice. Ik was het eerste lid (zie foto) en wil de Community graag laten groeien. Samen maken we het makkelijker.