Het geheim van Zwolle

 

Zwolle is een verborgen parel. Er is hier zoveel gaande, maar het is niet zichtbaar”, aldus Jan Rotmans. Aanleiding voor het tijdschrift Zowell om het Zwolse landschap van sociale, duurzame en betere initiatieven van burgers en organisaties in kaart te brengen. Zwolle is een levend en groeiend ecosysteem. Dit kun je in kaart brengen maar liever nog wil je er een groeiend proces van maken. Een dynamisch proces dat stimuleert om aan kruisbestuiving te doen en nieuwe verbindingen te leggen. Maar ……bij elkaar gaan zitten opdat het hip is om op basis van gelijkwaardigheid samen te werken, is geen garantie voor succes. Het ontwikkelen van een gemeenschappelijke visie is dat wel. Waarom ……omdat de initiatieven elkaar kunnen versterken en je van elkaar kunt leren. Verandering begint met delen. En….Alleen ga je sneller maar samen kom je verder!

Een duurzame stad is meer dan vastgoed

Hoe maak ik mijn stad duurzaam en wat is de rol van vastgoed? Ontwerpen, bouwen en veranderen van de stad gebeurt continue. Maar pas als die veranderingen ook verbeteringen zijn, is een ingreep duurzaam. Iedereen levert op zijn eigen wijze een unieke bijdrage aan de maatschappij. Vroeger had Sire hier nog een reclamespotje over: “De maatschappij, dat ben jij”. Het leveren van die bijdrage, het meedoen geeft wezenlijke inhoud aan het leven en is daarmee een bron van geluk. Voor mij bestaat een duurzame stad uit ruimte voor ontmoeting en ontplooiing. Een vitale stad gaat niet over stenen en planning. Een vitale stad bestaat uit een verzameling unieke wezens met een gemeenschappelijke visie. Gemengd met een grote dosis creativiteit en lef. Creativiteit om buiten de kaders te denken. Lef om uit te gaan van gelijkwaardigheid, andere de ruimte te geven en soms dingen gewoon doen.

Een duurzame stad is een lerende stad
De kinderen van de huidige generatie krijgen het niet automatisch beter. Voor het eerst zijn wij ons nu bewust van de noodzaak om oplossingen te bedenken om de stad ook voor latere generaties tot een gezonde leefomgeving te maken. Een leefomgeving waar iedereen meedoet en niet wordt gevangen door de controledrift van systemen. Een leefomgeving waar de mens centraal staat. Een leefomgeving waar de vitaliteit en veerkracht van een stad wordt afgemeten in geluk en de manier waarop wij als stad omgaan met (structurele) onzekerheid. Maar ontwikkelingen gaan snel en hebben invloed op de beleving van een stad. Dit heeft als consequentie dat we nu niet een nieuwe blauwdruk kunnen ontwerpen om dan de stad aan te pakken. Tegen de tijd dat de blauwdruk klaar is, is het systeem verouderd. Daarmee zijn de ingrepen per definitie niet duurzaam. Maar hoe kan het dan wel? Naar mijn mening ligt de oplossing in kruisbestuiving en experimenteren. Denken in kringlopen en in een circulaire economie. Dit vraagt wat als het gaat om organiseren, besluitvorming, verbinden van mensen en thema’s, eigenaarschap en communicatie. Kortom als we een gezamenlijk visie willen maken zullen we moeten beginnen met leren. Een duurzame stad is voor mij vooral ook een lerende stad.

Anders denken en samenwerken is het DNA van Zwolle
Zwolle is met Geert Grote een van de grondleggers van de moderne devotie. Voetbalvereniging Pec Zwolle blinkt uit in stabiele verdediging door samenwerking. Veel signalen staan in de gemeente Zwolle op groen als het gaat om anders denken. De gemeente wil mede op initiatief van de provincie een avond organiseren rondom het thema stadsbeweging. En ook de gemeente zelf is actief met Initiatiefrijk Zwolle. Topdown proberen de regie te nemen zit onbewust nog stevig verankerd in het denken. Gelukkig nam gemeente contacten op met inwoners over de organisatie en hebben we wat speelruimte genomen. Als gevolg van de manier van organiseren, een speelse uitnodiging in combinatie met een facebookgroep als tijdelijk communicatiemiddel wordt het ecosysteem nu al zichtbaar. De uitkomst is een verrassing. Het doel is het maken van verbindingen om samen een gemeenschappelijke visie te ontwikkelen. De manier waarop is een proces. Dit proces een eerste experiment om van te leren. Op weg naar een ander Zwolle. Op weg naar een duurzaam Zwolle. Het is nu mogelijk om voort te bouwen op wat er al is én de verbinding te maken met gemeente zodat ook gemeente deel uit gaat maken en vooral deel wil zijn van het ecosysteem. Ben benieuwd wat er op 23 juni gaat gebeuren. Een grote groep mensen met initiatieven die vol passie tot uiting worden gebracht. Als we zichtbaarder en daardoor belangrijker worden kunnen we ook als ecosysteem samen een visie ontwikkelen en ambities uitspreken. Door het leggen van verbindingen kunnen op het oog kleine ontwikkelingen grote impact hebben. En dat is volgens mij het geheim van Zwolle.

NB Als SisuMilou heb ik dit project samen met Diana Terlingen opgepakt. Voortbouwend op de vele verbindingen die er al zijn. Uitermate waardevol. Een ecosysteem voor de vitaliteit van je stad is een mooie bouwsteen voor transitievraagstukken!